KASKO SİGORTALARINDA PRİM ÖDENMEDEN HASAR MEYDANA GELİRSE
Henüz ilk prim taksidi veya peşin ödeme halinde prim ödenmeden kaza meydana gelirse sigorta şirketi tazminat ödemek zorunda mı?
Av. Barış Güller
Yargıtay Kararı- 17. HD., E. 2009/4293 K. 2009/8697 T. 21.12.2009
“KAZADAN ÖNCE PRİM TAHSİLATININ YAPILAMADIĞI HUSUSU”
“Mahkemece, iddia, savunma, toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, poliçede primlerin taksitle ödenmesinin kararlaştırıldığı, ödeme talimatı verilen kredi kartının müşteri tarafından internet şubesi aracılığıyla K2’e kapatılması nedeniyle kazadan önce prim tahsilatının yapılamadığı, riziko ihbar tarihinde kredi kartının K2’e açılarak daha sonra primlerin tahsil edildiği, kaza tarihi itibariyle prim peşinatı ödenmediğinden TTK’nın 1282. ve 1295. maddeleri ile Kasko Sigortası Genel Şartlarının C.1. maddesi uyarınca, teminatın yürürlüğe girmediği ve davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun başlamadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.
Sigorta hukukunda kural olarak, sigorta sözleşmesinin meydana gelmiş olması, sigortacının sorumluluğunun başlamış olmasını gerektirmez. Sigortacının sorumluluğunun başlayabilmesi için TTK’nın 1282 ve 1295 maddeleri hükmünce, kazadan önce primin tamamının veya ilk taksitin ödenmiş olması zorunludur. Ancak; prim peşinatının rizikodan önce yatırılmaması nedeniyle sigortacının sorumluluğunun TTK’nın 1295/3. madde hükmü uyarınca başlamadığı hallerde, sigortacının olaydan ve ihbardan, diğer anlatımla rizikoyu öğrendikten sonra primleri tahsil etmesi, sonrasında geri vermemesi ve bir ihtarla da sözleşmeyi feshetmemesi hallerinde, sigortacının sözleşmeyi ayakta tutması karşısında, tahsil öncesi gerçekleşen rizikodan sorumludur.
Prim peşinatının rizikodan önce yatırılmaması nedeniyle davalı sigortacının sorumluluğu TTK’nın 1295/3. maddesi uyarınca başlamamış ise de kazadan ve ihbardan, diğer anlatımla rizikoyu öğrendikten sonra davalının bu primleri tahsil etmiş olması nedeniyle, davacının geçerli bir prim ödemesinde bulunduğunun kabulü gerekir. O halde, davalı, tahsil ettiği primleri davacıya geri vermeyerek ve sözleşmeyi bir ihtarla feshetmeyerek, sözleşme ilişkisini ayakta tutmuş olup, tahsil öncesi gerçekleşen rizikondan da sorumlu olması gerekir.”
Yargıtay Kararı- 17. HD., E. 2014/3829 K. 2014/4685 T. 31.3.2014
“PRİM ÇEK İLE ÖDENECEKSE BİLE VADE TARİHİ KAZA TARİHİNDEN ÖNCE OLMALI”
“Taraflar arasındaki çekişme, rizikodan önce primin ödenip ödenmediği, davalının sorumluluğunun başlayıp başlamadığı noktasında toplanmaktadır. Davalı vekili, poliçede primin peşin ödeneceği belirlenmiş olmasına karşın riziko tarihi itibariyle poliçe priminin ödenmediğini ve hasarın teminat dışında kaldığını savunmuştur. Buna karşın davacı vekili poliçe priminin ödendiğini ileri sürmüş ise de; somut olayda poliçede prim tutarı 3.560,31 TL. olarak (tek ödeme şeklinde) belirlenmiş ve primin peşin ödeneceği tespit edilmiştir. Dava konusu riziko 31.7.2010 tarihinde gerçekleşmiştir. Davacı vekili yargılama sırasında primin (rizikodan sonra) davalının acentesine keşide edilen 15.250,00 TL. bedelli 16.11.2010 tarihli çek ile ödendiğini ve çek bedelinin davalı sigortacı tarafından tahsil edildiğini ileri sürmüştür. Buna göre, davacı vekilinin rizikodan önce ödeme yapıldığı yönünde bir iddiası olmadığı, cevaba cevap dilekçesinde müvekkiline ait başka araçlar için davalı ile yapılan kasko sözleşmeleri nedeniyle primin kredi kartı veya ortalama vadeli çek ile ödenmesi hususunda anlaşma yapıldığını belirtmiştir. Dosya kapsamı itibariyle çek bedelinin davalı sigortacı tarafından rizikodan sonra 22.11.2010 tarihinde tahsil edildiği açıktır.
O halde, riziko tarihi itibariyle poliçeye ait herhangi bir prim ödemesi bulunmadığı sabit olmakla yukarıda açıklanan yasa maddeleri ile Kara Taşıtları Kasko Sigortası Genel Şartlarının C.1. maddesi uyarınca sigorta teminatı başlamadığından mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.”