KASKO HASARLARINDA ARACIN KİRALANDIĞI İDDİASI
Sigortalanmış Araç Kiralık Olarak Kullanılırsa Sigorta Şirketi Tazminat Ödemek Zorunda Mı?
Av. Barış Güller
6/25/2026
Yargıtay Kararı- 17. HD., E. 2014/1302 K. 2014/2532 T. 25.2.2014
“ARACIN KİRALIK ARAÇ OLARAK KULLANILMASININ TEMİNAT DIŞI HAL OLACAĞI DÜZENLENMEMESİ DURUMU”
Dava kasko sigorta sözleşmesinden kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir. Yargıtay bozma ilamında Kasko sigortası genel şartlarında, özel aracın sigortacının bilgisi dışında kiralık olarak kullanılması teminat dışı bir hal olarak düzenlenmediğinden mahkemece tahakkuk ettirilen prim ile ödenmesi gereken prim arasındaki oran belirlenerek, bu orana göre hasardan indirim yapılarak, karar verilmesi gerektiği belirtildiği halde mahkemece Yargıtay bozma ilamına uyulmuş ise de bozma ilamının gereği yerine getirilmemiştir.
Mahkemece aracın kiralık araç olarak kullanılması halinde tahakkuk ettirilmesi gereken primin belirlenmesi için davalı şirkete yazı yazılmış, davalı sigorta şirketi zorunlu mali sorumluluk sigortaları için belirlenen prim miktarını bildirmiş buna göre hüküm kurulmuş ise de hüküm yetersiz araştırmaya dayanmakta olup usul ve yasaya uygun değildir. Mahkemece davalı dışında diğer sigorta şirketlerinden de dava konusu araçla aynı veya benzer nitelikleri haiz, kiralık olarak kullanılan araçlar için tahakkuk ettirilen prim miktarlarının araştırılması, gerektiğinde bu hususta bilirkişi incelemesinin de yaptırılması, bu şekilde tespit ettirilecek prim ile ödenen prim arasındaki orana göre davacı zararının belirlenmesi gerekirken davalının zorunlu mali sorumluluk sigortası için belirlediği prim tutarının esas alınarak tazminatın hesaplanmış olması doğru görülmemiştir.
Yargıtay Kararı- 17. HD., E. 2011/10711 K. 2012/4585 T. 12.04.2012
“ARACIN KİRA İÇİN KULLANILMASI TEMİNAT DIŞI HAL OLARAK BELİRLENMEDİYSE PROPORSİYON İNDİRİMİ UYGULANARAK HASAR ÖDENMELİDİR”
“Somut olayda davaya konu aracın dosya kapsamına göre kiralık araç olarak kullanıldığının davacı tarafça kiraya verildiğinin kabulü gerekmekte ise de kasko sigortası genel şartlarında özel aracın sigortacının bilgisi dışında ticari amaçla (kiralık) kullanılması teminat dışı bir hal olarak düzenlenmemiştir. Bu maddenin amacı sigortacının sigorta priminin yükseltilmesini sağlayabilmektir.
Bu durumda mahkeme rizikonun gerçekleştiği tarihte sözleşme geçerli olduğuna göre Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği ile davalı sigorta şirketi ile diğer bir kısım sigorta şirketlerinden davacı şirkete ait aracın tüm özellikleri de belirtilerek kasko poliçesinin düzenlendiği tarihte (20.10.2008) aracın kiralık olarak kullanılacağı beyan etmiş olsaydı alınması gereken prim bedelinin araştırılıp sorulması bununla ilgili düzenlenen poliçe örneklerinin istenilmesi, daha sonra 12.10.2010 tarihli raporu düzenleyen bilirkişi kurulundan tahakkuk ettirilen prim ile aracın kiralık olarak kullanılacağının bilinmesi durumunda ödenmesi gereken prim arasındaki oran belirlenerek bu orana göre tespit edilen hasar bedelinden proporsiyon indirimi yapılarak davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu (ödenmesi gereken) hasarın tespiti yönünden ek rapor alınması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu biçimde davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.”
Yargıtay Kararı- 17. HD., E. 2015/15609 K. 2016/2799 T. 7.3.2016
“ARACIN KİRALIK ARAÇ OLARAK KULLANILMASININ TEMİNAT DIŞI HAL OLMASI”
“Somut uyuşmazlıkta da taraflar arasında düzenlenen kasko sigorta poliçesinde, aracın kullanım tarzı "hususi" olarak belirtilmiş ve özel şart (kloz) olarak da kiralık araç/rent a car olarak kullanılması halinde teminat dışı olduğu hükmü kararlaştırılmıştır.
Dava konusu kasko sigortalı aracın maliki davacının sigorta şirketine hitaben yazdığı dilekçesinden de aracın rent a car olarak kullanıldığı anlaşılmaktadır. Tazminat istemine konu edilen trafik kazasının (rizikonun), poliçenin yürürlük süresi içinde gerçekleştiği, davalı sigortacı tarafından aracın rent a car olarak kullanımı nedeniyle poliçenin iptal edilmediği ve yürürlüğünü koruduğu, davacı aracının hususi amaçlı araç olarak sigortalandığı, aracın rent a car olarak kullanılacağı yönünde herhangi bir bildirimin de bulunmadığı poliçe kapsamıyla sabittir.
O halde, mahkemece sigortalı aracın sözleşmedeki özel şarta aykırı olarak kullanılması nedeniyle hasarın teminat dışı olduğu kabul edilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken aksi düşüncelerle yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.”
Kasko sigortası yaptırdığınız aracınızı kiraladınız ve kira esnasında kaza meydana geldi. Bu durumda sigorta şirketi tazminatınızı ödemek zorunda mı değil mi ? Bu konuda evet veya hayır diye bir cevap vermek tamamen yanlış olur. Yukarıda yer verdiğimiz Yargıtay kararlarında da görüleceği üzere ikili bir ayrım yapmak gerekir. Aracın kiralanması durumunda hasarın teminat dışı olacağı ibaresi poliçede özel şart olarak yazılmış mı yazılmamış mı? Önemli olan budur. Ancak bu da tek başına ödenip ödenmemesini belirlemez. Poliçede aracın kiralanması halinde meydana gelen hasarlar teminat dışı bırakılmış ise tarafların hasar sonrası tutumlarına bakılır, sözleşmeyi devam ettirme iradeleri var ise hasar teminat dışı kalmış denilemez. Ancak sigorta şirketi sözleşmeyi feshetmiş ise burada sözleşmeyi ayakta tutma iradesi olmadığı açıktır ve teminat dışı kaldığı özel şart ile poliçeye eklenmiş ise hasar teminat dışı olacaktır.
Konu genel hatları ile özetlenmiş ve Yargıtay kararlarına yer verilmiş olsa da hukukta 2 kere 2 dört eder gibi bir durum yoktur. Her dava kendine has özellikler barındırır ve tek başına haklı olmak da bazen yeterli değildir. Bu sebeple profesyonel hukuki destek alınması önemle tavsiye edilir.